
Blog
A Ddylai Polisi Cynllunio Flaenoriaethu Solar sy’n Pweru Busnesau Lleol?
Mae astudiaeth yn Ogledd Cymru’n holi a ddylai polisi cynllunio wahaniaethu rhwng solar i fusnesau lleol a chynlluniau allforio i’r grid.
Awst 2026
Mewnwelediadau

Arweiniodd carafán newydd mewn gardd at y posibilrwydd o orfodi camau cynllunio yn erbyn ein cleientiaid ym Mharc Cenedlaethol Eryri. Roeddent wedi gosod y garafán yn lle carafán statig hŷn a oedd wedi sefyll yng ngardd eu cartref ers blynyddoedd lawer ac a oedd yn ategiad i’w prif gartref.
Roedd yr awdurdod cynllunio o’r farn i ddechrau nad oedd y strwythur yn bodloni’r diffiniad cyfreithiol o garafán ac nad oedd yn gymwys o dan ddarpariaethau datblygu a ganiateir i ddeiliad y tŷ. Cynghorodd yr awdurdod cynllunio ein cleientiaid y dylent wneud cais am ganiatâd cynllunio, gyda’r posibilrwydd o weithredu gorfodi ffurfiol os na fyddent yn delio â’r mater.
Cyfarwyddwyd Baileys and Partners i adolygu’r sefyllfa a cyfathrebu â’r swyddog gorfodi cynllunio.
Fel rhan o’n hymchwil, fe wnaethom nodi penderfyniad diweddar yr Arolygiaeth Gynllunio ynglŷn â chartref symudol dwy uned arfaethedig yn Windsor. Ystyriodd yr apêl yn yr achos hwnnw a oedd y strwythur arfaethedig yn garafán neu’n adeilad sy’n gofyn am ganiatâd cynllunio.
Ystyriodd yr Arolygydd dair prif elfen:
– Maint – a yw’r strwythur o fewn yr uchafswm dimensiynau statudol.
– Adeiladu – p’un a oedd yn cynnwys dim mwy na dwy adran wedi’u hadeiladu ar wahân a gynlluniwyd i’w cydosod gyda’i gilydd.
– Symudedd – a oedd y strwythur gorffenedig yn gorfforol yn gallu cael ei symud o un lle i’r llall.
Canfu’r Arolygydd fod y cartref symudol arfaethedig yn bodloni’r tri phrawf. O bwys arbennig oedd y casgliad nad oedd gofyniad statudol i’r ddwy adran gael eu hadeiladu oddi ar y safle. Dangosodd tystiolaeth fanwl hefyd y gellid codi a symud y strwythur heb ddifrod strwythurol.
Mae penderfyniadau apeliadau’n dibynnu ar eu ffeithiau unigol ac nid ydynt yn pennu’n awtomatig y canlyniad ar gyfer eiddo arall. Fodd bynnag, darparodd y penderfyniad diweddar hwn arweiniad perthnasol ac amserol wrth asesu carafán ein cleientiaid.
Dim ond rhan o’r gwaith oedd ei angen oedd cyfeirio at apêl arall. Fe wnaethom gasglu tystiolaeth sy’n ymwneud yn benodol â’r garafán, gan gynnwys:
– ei dimensiynau;
– lluniadau sy’n nodi sut y gellid ei rhannu’n ddwy adran;
– ffotograffau o’i adeiladu a’r llinell hollt;
– gwybodaeth sy’n dangos sut y gellid ei chodi a’i chludo;
– manylion y sylfaen goncrit bresennol; a
– cadarnhad o sut roedd y garafán wedi’i meddiannu a’i chysylltu â’r prif dŷ.
Esboniwyd bod y garafán yn parhau i fod yn gysylltiedig â’r prif dŷ. Roedd y dystiolaeth hon yn galluogi’r swyddog cynllunio i asesu cymeriad ffisegol y strwythur a natur ei ddefnydd.
Ar ôl ystyried y penderfyniad apêl a’r dystiolaeth ychwanegol, daeth Awdurdod Parc Cenedlaethol Eryri i’r casgliad, wrth bwyso a mesur y tebygolrwydd, bod y strwythur yn gymwys fel carafán.
Derbyniodd yr awdurdod hefyd fod ei feddiannaeth yn ategol i’r brif breswylfa ac nad oedd yn creu uned gynllunio preswyl ar wahân. Felly, daeth i’r casgliad nad oedd yn torri rheolau cynllunio a chaewyd yr ymchwiliad gorfodi. Nid oedd raid i’n cleientiaid gyflwyno’r cais cynllunio y gofynnwyd amdano’n flaenorol.
Mae’r canlyniad yn osgoi cost ac ansicrwydd cais cynllunio a rhoi eglurder i’r cleientiaid am eu sefyllfa.
Gall gohebiaeth gorfodi cynllunio beri pryder, ond nid yw barn gychwynnol awdurdod o reidrwydd yn ddiwedd y mater. Gall yr union ffeithiau, ansawdd y dystiolaeth ategol a phenderfyniadau cynllunio perthnasol i gyd effeithio ar y canlyniad.
Mae Baileys and Partners yn cynorthwyo tirfeddianwyr a pherchnogion eiddo gydag ymchwiliadau gorfodi, materion datblygu cyfreithlon, datblygu gwledig a chynigion arallgyfeirio. Gallwn adolygu’r hanes cynllunio, ymchwilio i benderfyniadau perthnasol, casglu tystiolaeth ategol a chysylltu â’r awdurdod cynllunio ar eich rhan.
Os ydych wedi derbyn llythyr gorfodi neu os ydych yn ansicr a oes angen caniatâd cynllunio ar strwythur neu ddefnydd, cysylltwch â’n tîm cynllunio yn gynnar.
Math o brosiect
Tir ac eiddo
Cleient
Perchnogion eiddo preswyl preifat
Amserlen
Hydref 2025 i wanwyn 2026
Lleoliad
Eryri, Gogledd Cymru
Mewnwelediadau
Chwilio am gyngor?
Rydym yn bobl go iawn sy’n frwdfrydig am yr hyn rydyn ni'n ei wneud — beth am gael sgwrs?
Neu ffoniwch ni ar 01248 893 777
